Azerbejdżan

14.08.2007

Azerbejdżan Azerbejdżan jest usytuowany na Kaukazie Południowym; kraj ten  graniczy od wschodu  z Morzem Kaspijskim, od północy z Gruzją i Rosją a od południa z Iranem i Armenią od południowego Zachodu, oraz na małym odcinku z Turcją od północnego zachodu.

 

Krótkie tło historyczne

Bogate dziedzictwo kulturowe Azerbejdżanu ma swoje korzenie w tradycji Zaratusztrianizmu (słowo Azer oznacza w języku azerskim ogień); religia ta  została przyniesiona na ten teren przez Achemenidów około 550 roku przez naszą erą. Przez wieki region stanowił obszar ścierania się różnych wpływów, między innymi dużą rolę odegrali tutaj Grecy i Partowie. W I p.n.e wieku rdzenna ludność obszaru Albańczycy Kaukascy założyli państwo, które mimo najazdów i podbojów ze strony Sasanidów oraz Bizancjum przetrwało w mocno okrojonej formie do IX wieku naszej ery, później zaś weszło w skład imperium perskiego. Podboje Arabów (VII - VIII w) zapoczątkowały wpływy islamu w regionie; a rządy kolejnych ludów, z których najważniejszą grupą są Turcy Seldżuccy odcisnęły swoje piętno na życiu i kulturze regionu. Ostatnia rządząca dynastia  Perscy Safawidzi (XV-XVIII w) rozpowszechnili na tym obszarze szyizm, który do dnia dzisiejszego pozostaje głównym nurtem wyznaniowym w Azerbejdżanie. Z końcem XVIII wpływy Safawidów na tym obszarze uległy osłabieniu; nastąpił czas niestabilnych rządów różnorodnych chanatów, co przyczyniło się do zajęcia tych obszarów przez Rosję. W następstwie Rewolucji Październikowej,. Azerbejdzan razem z Armenią i Gruzją utworzył krótkotrwałą  Federacje Kaukaską a po jej rozpadzie niezależną politycznie Demokratyczną Republikę Azerbejdżanu. W wyniku radzieckiej sukcesji  państwo zostało wdrożone w struktury Zakałkaskiej Republiki Radzieckiej, a następnie w 1936 roku stało się jedną z wielu republik ZSRR. Po upadku Związku Radzieckiego Azerbejdżan odzyskał niepodległość.

Gospodarka

Podobnie jak cały region byłego  ZSRR, po rozpadzie imperium, Azerbejdżan doświadczył głębokiego kryzysu ekonomicznego pogłębionego jeszcze dodatkowo przez konflikt terytorialny z Armenią. Mimo, stabilnej na dzień dzisiejszy sytuacji politycznej w Azerbejdżanie, kraj ten wciąż potrzebuje wzmocnienia struktur ekonomicznych. Największym bogactwem naturalnym tego kraju jest ropa naftowa, której wydobycie stanowi 70% produkcji, dużą rolę odgrywa także gaz ziemny oraz inne bogactwa naturalne takie jak między innymi: rudy żelaza a także złoża kobaltu, cynku i miedzi itd. Surowce te stanowią bogaty potencjał do rozwoju ekonomicznego kraju. Duże znaczenie w gospodarce Azarbejdżanu ma rolnictwo będące drugim co do wielkości po przemyśle naftowym sektorem gospodarki.

Religia

Większością religijną w Azerbejdżanie są muzułmanie  szyickiego odłamu islamu. Stanowią oni 80% populacji. Dzięki wpływom różnych kultur i wierzeń, takich jak: Zaratusztrianizm oraz lokalne prawo zwyczajowe, islam w Azarbejdżnie jest unikalnym i jedynym w swoim rodzaju zjawiskiem. Mniejszość chrześcijańska zamieszkująca ten kraj składa się przedstawicieli różnych odłamów, w tym  największą grupę stanowią  chrześcijanie obrządku prawosławnego, następnie, katolicy, luteranie, oraz baptyści. Pozostałe wyznania to judaizm, bahaizm, oraz różne inne częstą współcześnie adoptowane formy kultu takie jak świadkowie Jehowy czy  zachodnie kościoły protestanckie.

Dane encyklopedyczne

Nazwa kraju: Republika Azarbejdżanu

Nazwa krótka: Azebejdżan

Forma lokalna długa : Azarbaycan Respublikasi

Forma skrócona: Azarbaycan

Stolica: Baku

Język urzędowy: azerski

Ustrój polityczny: republika

Głowa państwa: prezydent Ilham Aliyev

Liczba ludności: 8,120,000 ( Kwiecień 2006 )

Powierzchnia całkowita: 86,600 km²

Wody śródlądowe: 1,6%

Jednostka monetarna: Manat (AZN)

PKB (PPP) – szacunkowy w 2005:

całkowity: 38.71 mld USD

Na osobę: 6,171 USD

Niepodległość od ZSSR: 25 Grudnia 1991

Skład etniczny: Azerowie – 90,6% populacji, Dagestańczycy 2,2%, Rosjanie 1,8%, Ormianie 1.5%, inni 3,9%

 

źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Azerbejd%C5%BCan, licencja: GNU FDL

oraz CIA World Factbook