PL|EN|AM|AZ|GE|RU
Main page arrow Articles arrow Referat o zagadnieniu PROMETEJSKIM - 12 luty 1940 (cz. II)

Referat o zagadnieniu PROMETEJSKIM - 12 luty 1940 (cz. II)

Print

Saturday, 05 September 2009

Image 1/ Pawło Skoropadśkyj (1875-1945), ukraiński działacz polityczny i wojskowy, wywodzący się ze starego rodu ukraińskiej arystokracji, rosyjski generał-porucznik, po rewolucji lutowej doprowadził do ukrainizacji 34 Korpusu Armijnego, naczelny ataman Ukraińskiego Wolnego Kozactwa (od października 1917), w porozumieniu z Niemcami obalił Ukraińską Centralną Radę i ogłosił się hetmanem Ukrainy (kwiecień-grudzień 1918), ...

odsunięty od władzy przez Dyrektoriat wyemigrował do Niemiec, gdzie uzyskał do końca życia wsparcie finansowe, stanął na czele monarchistycznego obozu konserwatystów - hetmańców (SHD), od 1935 nie odgrywał większej roli politycznej.

2/ Tak w oryginale, powinno być 30 stycznia 1933.

3/ Symon Petlura (1879-1926), ukraiński działacz polityczny i wojskowy, przywódca ukraiński w okresie 1917-1921, członek Rewolucyjnej Ukraińskiej Partii (RUP) i Ukraińskiej Socjalistycznej Demokratyczno-Robotniczej Partii (USDRP), naczelny wódz wojsk Ukraińskiej Republiki Ludowej (UNR) i prezes Dyrektoriatu, zawarł sojusz z Polską 21 kwietnia 1920, po upadku UNR przebywał na emigracji, zamordowany przez agenta GPU Schwartzbarda.

4/ Idel-Ural - polityczna nazwa kraju, położonego miedzy Wołgą a Uralem, zamieszkałego przez ludność tatarską i baszkirską, Komitet Niepodległości Idel-Uralu, powołany na emigracji w roku 1928, wysunął koncepcję konfederacji Idei-Uralu z Turkiestanem.

5/ Umowę polityczną podpisano 21 kwietnia, natomiast stanowiącą jej integralny składnik konwencję wojskową 24 kwietnia 1920.

6/ Ofensywa wojsk polskich na Ukrainie ruszyła 25 kwietnia 1920.

7/ Posłem Rzeczypospolitej przy rządzie Ukraińskiej Republiki Ludowej został w lutym 1919 roku Bohdan Kutyłowski.

8/ Szefem Polskiej Misji Dyplomatycznej na Kaukazie został Tytus Filipowicz (1919-1921), w jej skład wchodzili ponadto prof. Zygmunt Smogorzewski, Władysław de Bondy oraz kpt Rawicz-Kolosiński, pierwszym posłem Rzeczypospolitej miał zostać Roman Knoll, attache wojskowym mjr Wacław Jędrzejewicz.

9/ W dniu 17 maja 1920 roku minister spraw zagranicznych Republiki Krymu Dżafer Seydahmet Kińmer, zwrócił się oficjalnie opierając się na art. 22 paktu Ligi Narodów do Sekretarza Generalnego Ligi z prośbą o oddanie Krymu pod protektorat Polski.

10/ Witold Jodko-Narkiewicz (1864-1924), polityk i publicysta, współzałożyciel i członek PPS, oraz PPS-Frakcja Rewolucyjna, dyrektor Departamentu Politycznego MSZ (od listopada 1918), delegat Rządu RP w Stambule (1919-1921), poseł w Rydze (1921-1923).

11/ Tytus Filipowicz (1873-1953), polityk, dyplomata, członek PPS, oraz PPS-Frakcja Rewolucyjna, od 11 listopada 1918 r. kierownikiem MSZ, wiceministrem spraw zagranicznych w rządzie Jędrzeja Moraczewskiego, kierował Polską Misją Dyplomatyczną na Kaukazie (1919-1921), rad- ca poselstwa RP w Paryżu (1921), charge d’affaires poselstwa w Moskwie (1921), pracownik MSZ w Warszawie, poseł RP w Helsinkach (1922-1927), poseł RP w Brukseli (1927-1929), poseł RP a następnie ambasador w Waszyngtonie (1929-1932), przeniesiony w stan spoczynku w 1933.

12/ Julian Stachiewicz (1890-1934), gen. bryg. WP, członek Związku Strzeleckiego, służył w Legionach, Departamencie Wojskowym NKN i Polskiej Organizacji Wojskowej, w II RP piastował głównie funkcje sztabowe, szef Wojskowego Biura Historycznego (1923-1925, 1926-1934).

13/ Walery Sławek (1879-1939), płk dypl., polityk, najbliższy współpracownik Józefa Piłsudskiego, członek PPS oraz PPS-Frakcji Rewolucyjnej, służył w Legionach Polskich, POW, Oddziale II SG, NDWP i Frontu Litewsko-Białoruskiego, skierowany do kwatery atamana Symona Petlury, współorganizator zamachu majowego, trzykrotny premier, prezes BBWR (1928-1935), prezes Związku Legionistów (1924-1936) i prezes Instytutu Badania Najnowszej Historii Polski (1936-1939).

14/ Tadeusz Schaetzel (1891-1971), płk dypl., polityk, służył w Legionach Polskich, zastępca kierownika Komendy Naczelnej 3 POW w Kijowie, w Oddziale II SG, attache wojskowy w Ankarze (1924- 1926), szef Oddziału II SG (1926-1929), następnie kolejno: radca ambasady RP, poseł nadzwyczajny i minister pełnomocny w Paryżu (1929-1930), szef Gabinetu Prezesa Rady Ministrów, kierownik Wydziału Wschodniego MSZ (1930-1935), w latach 1939-1944 internowany w Rumunii, od 1947 na emigracji w Wielkiej Brytanii, współorganizator Instytutu im. Józefa Piłsudskiego i Ligi Niepodległości Polski, od 1957 był prezesem jej Rady Naczelnej, w 1949 wznowił grupę ..Prometeusz”, której przewodniczył.

15/ August Zaleski (1883-1972), dyplomata, podczas I wojny światowej reprezentował obóz niepodległościowy w Londynie, kolejne funkcje dyplomatyczne: kierownik poselstwa RP w Berlinie (1919), poseł RP w Atenach (1919-1921), dyrektor Departamentu Politycznego MSZ (1921- 1922), poseł RP w Rzymie (1922-1926), minister spraw zagranicznych (1926-1932) i ponownie na uchodźstwie (1939-1941).

16/ Leon Wasilewski (1870-1936), polityk i publicysta, znawca problemów narodowościowych, działacz PPS oraz PPS-Frakcja Rewolucyjna, podczas I wojny światowej bliski współpracownik Józefa Piłsudskiego, minister spraw zagranicznych w rządzie Jędrzeja Moraczewskiego, członek KNP i delegacji polskiej na konferencję pokojową w Paryźu (1919-1920), kierował nieudaną próbą przewrotu na Litwie (1919-1920), poseł RP w Tallinie (1920), członek delegacji polskiej na rokowania pokojowe z Rosją Sowiecką (1920-1921), prezes Instytutu Badania Najnowszej Historii Polski (od 1924) oraz Instytutu Badania Spraw Narodowościowych (od 1931).

17/ Henryk Józewski (1892-1981), polityk i malarz, członek POW na Ukrainie, wiceminister spraw wewnętrznych w rządach Ukraińskiej Republiki Ludowej, uczestnik przygotowań do zamachu majowego, szef Gabinetu Prezesa Rady Ministrów (1927-1928), wojewoda wołyński (1928-1938), zwolennik porozumienia polsko-ukraińskiego przeciwko ZSSR, po zdymisjonowaniu wojewoda łódzki (1938-1939).

18/ Juliusz Łukasiewicz (1882-1951), polityk i dyplomata, sekretarz przedstawicielstwa Rady Regencyjnej w Moskwie, referent i naczelnik Wydziału Wschodniego w MSZ (1919-1921 i 1922-1925), sekretarz poselstwa RP w Paryżu (1921-1922), dyrektor Departamentu Polityczno-Ekonomicznego MSZ (1925-1926), poseł RP w Pradze (1926-1929), dyrektor Departamentu Konsularnego MSZ (1929-1931), poseł RP w Wiedniu (1931-1933), poseł a następnie ambasador w Moskwie (1933-1936), ambasador RP w Paryżu (1936-1939).

19/ Tadeusz Hołówko (1889-1931), polityk i publicysta, działacz PPS, organizator i członek POW, piłsudczyk, specjalista od spraw narodowościowych, inicjator polityki “prometejskiej”, zabiegał o porozumienie zwłaszcza z Ukraińcami, naczelnik Wydziału Wschodniego w MSZ (1927-1931), poseł i przewodniczący klubu BBWR, zamordowany przez nacjonalistów ukraińskich.

20/ Marian Szumi akowski (1893-1961), dyplomata, 1927-32 szef gabinetu ministra spraw zagranicznych, 1933-35 poseł RP w Lizbonie, 1935-1944 w Madrycie.

21/ Jan Dąbski (1880-1931), polityk, dziennikarz i publicysta, działacz ruchu ludowego, od 1913 w PSL “Piast”, służył w Legionach Polski, poseł na sejm (1919-1930) i wicemarszałek sejmu (1928-1930), podsekretarz stanu w MSZ (1920-1921), przewodniczący delegacji polskiej na rozmowy pokojowe z Rosją Sowiecką (1920-1921), kierownik resortu spraw zagranicznych w gabinecie Wincentego Witosa (1921), jeden z twórców Stronnictwa Chłopskiego.

22/ Mirosław Arciszewski (1892-1963), dyplomata, od 1918 r. pracownik MSZ, sekretarz poselstwa RP w Genewie (1922-1925), sekretarz ambasady RP w Paryżu (1925-1928), poseł RP w Rydze (1929-1932), poseł RP w Bukareszcie (1932-1938), wiceminister spraw zagranicznych (1938-1939).

23/ Wacław Jędrzejewicz (1893-1993), ppłk dypl. i polityk, służył w Legionach Polskich i POW, podczas służby w WP m.in. w Oddziale II SG, attache wojskowy w Tokio (1925-1928) i jednocześnie kierownik poselstwa RP tamże (od 1926), dyrektor Departamentu Administracyjnego a następnie Konsularnego MSZ (1928-1933), pracownik Ministerstwa Skarbu (1933-1934), minister Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego (1934-1935), członek zarządu Instytutu Badania Najnowszej Historii Polski.

24/ Roman Knol1 (1888-1946), polityk i dyplomata, urzędnik w przedstawicielstwie Rady Regencyjnej w Piotrogrodzie, referent Wydziału Wschodniego w MSZ, sekretarz generalny delegacji polskiej na rokowania pokojowe z Rosją Sowiecką (1920-1921), radca poselstwa RP w Moskwie (1921), charge d’affaires ad interim i poseł nadzwyczajny RP w Moskwie (1921-1923), poseł RP w Ankarze (1924-1925), piłsudczyk, wiceminister spraw zagranicznych (1926), poseł RP w Rzymie (1926-1928), poseł RP w Berlinie (1928-1931), przeniesiony w stan spoczynku.

25/ S9Stanisław Haller (1872-1940), gen., podczas 1 wojny światowej w armii austriackiej, w Wojsku Polskim zastępca i p.o. szefa Sztabu Generalnego (luty 1919-lipiec 1920); podczas wojny polsko-bolszewickiej dowódca 6 Armii i członek Rady Wojennej, negocjator konwencji wojskowej z Rumunią, od czerwca 1923 do grudnia 1925 szef Sztabu Generalnego, podczas zamachu majowego ponownie powołany na to stanowisko szefa Sztabu Generalnego, działacz Akcji Katolickiej, we wrześniu 1939 internowany przez Armię Czerwoną, więziony w Starobielsku, zamordowany w Charkowie.

26/ Ignacy Matuszewski (1891-1946), płk, polityk publicysta, w 1917-1918 oficer I Korpusu Pol. na Wschodzie; od kwietnia 1920 zastępca, a od sierpnia 1920 szef II Oddziału Sztabu Ścisłego Wodza Naczelnego, uczestnik konferencji pokojowej w Rydze, od marca 1921 do lipca 1923 szef Oddziału II Naczelnego Dowództwa, następnie Sztabu Generalnego; attache wojskowy we Włoszech (grudzień 1924-październik 1926); naczelnik wydziału i dyrektor Departamentu Administracyjnego MSZ (listopad 1926-sierpień 1927); poseł RP na Węgrzech (wrzesień 1928-kwiecień 1929), od 14 kwietnia 1929 do 26 maja 1931 kierował Ministerstwem Skarbu, należał do tzw. “grupy pułkowników”, zaliczany do jej prawego skrzydła, od 1931 redaktor i czołowy publicysta “Gazety Polskiej”, na wskutek konfliktów z grupą rządzącą musiał opuścić redakcję, w latach 1936-39 prezes dyrekcji Towarzystwa Kredytowego Miejskiego w Warszawie.

27/ Henryk Suchanek-Suchecki, naczelnik Wydziału Narodowościowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych.

28/ Aleksander Skrzyński (1882-1931), polityk i dyplomata, do 1918 w służbie dyplomatycznej Austro-Węgier (ambasady w Rzymie i Paryżu), od 1918 w dyplomacji polskiej; 1918-1922 poseł w Bukareszcie; minister spraw zagranicznych w rządzie Władysława Sikorskiego (grudzień 1922- maj 1923) i Władysława Grabskiego (lipiec 1924 - listopad 1925); reprezentant Polski na konferencji w Locarno, premier i minister spraw zagranicznych (20 listopad 1925-5 maj 1926), z przekonań politycznych liberał, zbliżony do konserwatystów krakowskich, po przewrocie majowym wycofał się z życia politycznego.

29/ Serhij Jefremow (1876-1939), polityk, publicysta, krytyk literacki i historyk literatury, od czerwca do lipca 1917 stał na czele Sekretariatu Spraw Międzynacjonalnych Sekretariatu Generalnego UCR, jeden z przywódców Ukraińskiej Partii Radykalno-Demokratycznej, wiceprezydent Ukraińskiej Akademii Nauk w Kijowie 1922-1929, w 1930 został skazany w procesie członków tzw. Związku Wyzwolenia Ukrainy.

30/ Noe Ramiszwili (1881-1930), socjaldemokratyczny polityk gruziński, 26 maja 1918 utworzył rząd socjaldemokratyczny Gruzji, po uroczystej proklamacji niepodległości został ministrem spraw wewnętrznych i wojny w rządzie Noe Żordanii, współautor szeregu reform: m.in. wprowadzenia powszechnego szkolnictwa, ubezpieczeń społecznych, wywłaszczeń majątków należących do rodziny carskiej na rzecz drobnych gospodarstw chłopskich; organizator armii gruzińskiej, po bolszewickiej agresji na Gruzję (1 luty 1921) na emigracji, zastrzelony 7 grudnia 1930 w Paryżu przez Palmeni Czanukwadzego.

31/ Przekreślone i poprawione na 1931.

32/ Szamil Said Bey polityk i działacz narodowy, przywódca Górali Kaukaskich, jeden z inicjatorów powstania Centrum Narodowego Górali Północnego Kaukazu.

33/ Ayas Ishaki, poeta i dramatopisarz, działacz narodowy, przywódca Tatarów Kazańskich, przewodniczący Tatarskiej Partii Socjal-Rewolucyjnej w czasie rewolucji 1905, jako przedstawiciel mniejszości nierosyjskich brał udział w konferencji paryskiej, redaktor miesięcznika “Milli Yol” ukazującego się w Berlinie, działacz organizacji “Idel-Ural”.

34/ S. Sułtan Galijew, członek partii bolszewickiej Tatarstanu, zdecydowany przeciwnik NEP-u, jego frakcja partyjna została całkowicie rozbita przez Moskwę w 1923, jako nacjonalistyczna.

35/ Skreślono i ołówkiem nadpisano: w sierpniu, wreszcie pod spodem piórem: 29 VIII.

36/ Stanisław Hempel (1893-1968), dyplomata, charge d’affaires w Pradze (lipiec 1924 - grudzień 1924); charge d’affaires, a później poseł nadzwyczajny i minister pełnomocny w Teheranie (od 22 grudnia 1932).

37/ Adam Tarnowski (1892-1956), dyplomata, sekretarz poselstwa w Paryżu (czerwiec-październik 1923) i Moskwie (luty-listopad 1924), od 1930 roku poseł nadzwyczajny i minister pełnomocny w Sofii.

38/ Stanisław Zaćwilichowski (1902-1930), oficer II Oddziału Sztabu Generalnego; sekretarz premiera Kazimierza Bartla (1926-1929), zginął tragicznie w wypadku samochodowym.

39/ Jan Gawroński (1892-1983), dyplomata, internowany przez władze niemieckie w 1914 roku, przedostał się pod koniec wojny do Polski i zaciągnął do armii, od 1919 w polskiej służbie dyplomatycznej, sekretarz poselstwa w Bernie, Berlinie, Hadze i Ankarze, w latach 1933-38 poseł i minister pełnomocny w Wiedniu, podczas II wojny światowej dzięki swym kontaktom rodzinnym i towarzyskim reprezentował interesy polskie we Włoszech, po wojnie na emigracji we Włoszech.

40/ Zygmunt Mostowski (1912-?), radca, kierownik referatu sowieckiego w Wydziale Wschodnim MSZ.

41/ Władysław Zaleski (1894- ?), dyplomata. sekretarz konsulatu w Pradze (1923-1925) i Paryżu (1925-1927), od 1933 naczelnik wydziału E.II MSZ (Wydział Polaków Zagranicą).

42/ Kazimierz Marian Wyszyński (1890-1935), w czasie I wojny światowej walczył w Legionach, w szwadronie ułanów Władysława Beliny-Prażmowskiego, od 1 stycznia 1920 pracował w MSZ, w latach 1923-1925 na placówce w Moskwie, pod koniec swego tam pobytu kierował nią jako charge d’affaires, a następnie przez kilka lat pracował w Berlinie.

43/ Karol Dubicz-Penther (1892-1945), oficer Legionów i WP, m.in. pracował w Wydziale Wojskowym Komisariatu Generalnego RP w Gdańsku, potem dyplomata, sekretarz poselstwa w Teheranie (1928-1929), później radca w Departamencie Polityczno-Ekonomicznym MSZ (1929-1932) oraz radca poselstwa w Ankarze (1932-1934), poseł nadzwyczajny i minister pełnomocny w Lizbonie (od lutego 1937 do sierpnia 1943r.).

44/ Władysław Pelc (1906-?), publicysta, pracownik kontraktowy MSZ, współtwórca prometeizmu w Charbinie, w Ekspozyturze nr 2 przynajmniej od 1934, redaktor “Dalekiego Wschodu”, współpracownik “Biuletynu Polsko-Ukraińskiego” i “Wschodu”, brak bliższych danych.

45/ Ksawery Zalewski (1895-?), dyplomata, pracownik konsulatów w Lille (1925-1926) i Tyflisie (1926-1932), później referent spraw narodowościowych w Wydziale Wschodnim MSZ (1933- 1936) i tytularny konsul w Tyflisie, od 1938 sekretarz poselstwa w Teheranie.



 
Strona jest współfinansowana w ramach programu polskiej pomocy zagranicznej
Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP w 2007 r.

© 2010 Stowarzyszenie Dom Kaukaski w Polsce
Joomla! is Free Software released under the GNU/GPL License.
arch